Artrose

Artrose is een aandoening aan je gewrichten. Het kraakbeen wordt dunner en brokkelt af. Ook het bot onder het kraakbeen verandert, en soms raakt het gewricht ontstoken. Dit kan pijn doen en zwelling geven. Ook kunnen je spieren of pezen geïrriteerd raken. 

Artrose begint meestal in één gewricht, bijvoorbeeld je knie of duim. Later kunnen ook andere gewrichten klachten geven. Artrose komt vooral voor in knieën, heupen, onderrug, nek, handen en grote teen. Maar het kan ook op andere plekken zitten.

Veel mensen denken dat artrose ‘slijtage’ is. Maar het is meer dan dat. Artrose is een vorm van reuma en komt ook voor bij jongere mensen. In Nederland hebben ruim 1,5 miljoen mensen artrose. Het komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.

Artrose kan je beperken in je dagelijks leven. Sommige mensen krijgen vooral pijn bij het bewegen, anderen ook als ze rusten. 

De klachten kunnen per persoon verschillen. Veelvoorkomende klachten zijn:

• pijn bij het bewegen of na rust
• startpijn: pijn bij de eerste beweging na rust
• stijfheid, vooral ’s ochtends of na stilzitten
• minder goed kunnen bewegen
• krakende of knakkende gewrichten
• gezwollen of warm aanvoelende gewrichten
• het gewricht wordt minder sterk
• een instabiel gevoel in je gewricht
• je gaat anders bewegen, bijvoorbeeld anders lopen of je houding aanpassen

Als artrose erger wordt, kunnen ook de spieren verzwakken of pezen geïrriteerd raken.

Bij artrose verandert je gewricht van binnen. Het kraakbeen wordt dunner, zachter of brokkelig. Soms raakt het gewricht ontstoken, waardoor het dik, warm en pijnlijk aanvoelt. Aan de randen van het bot kunnen knobbeltjes ontstaan, die we osteofyten noemen. 

Ook kunnen je spieren zwakker worden en raken pezen soms geïrriteerd. Door de pijn en stijfheid ga je anders bewegen, wat weer invloed heeft op je houding en stabiliteit.

De precieze oorzaak van artrose is niet bekend. Wel zijn er factoren die de kans vergroten. Bijvoorbeeld:

• ouder worden
• artrose in je familie
• overgewicht
• een blessure of operatie aan je gewricht
• zwaar lichamelijk werk
• intensieve sporten
• aangeboren afwijkingen, zoals heupdysplasie
• ontstekingsreuma (zoals reumatoïde artritis)

Vaak stelt de huisarts de diagnose. De arts luistert naar je klachten en onderzoekt je gewrichten. Bloedonderzoek is meestal niet nodig. Soms wordt een röntgenfoto of echo gemaakt, bijvoorbeeld om andere oorzaken uit te sluiten.

Bij sommige mensen blijven de klachten stabiel. Bij anderen worden ze langzaam erger. Artrose in één gewricht betekent niet automatisch dat je het ook op andere plekken krijgt. Wel kunnen klachten elkaar beïnvloeden. Bijvoorbeeld doordat je anders gaat bewegen.

Er is geen medicijn dat artrose geneest. Maar er zijn veel manieren om klachten te verminderen. 

De huisarts bespreekt met jou wat mogelijk is. Meestal begin je met leefstijladvies en pijnstilling. Soms krijg je een verwijzing naar een andere zorgverlener. 

Mogelijke behandelingen zijn:

• Pijnstillers, bijvoorbeeld paracetamol of ontstekingsremmers (NSAID’s).
• Injecties met corticosteroïden zoals prednison kunnen tijdelijk helpen bij hevige pijn.
• Fysiotherapie of ergotherapie helpt je beter om te gaan met je klachten.
• Bij ernstige klachten kan een prothese of operatie nodig zijn. Je krijgt dan een verwijzing naar een orthopedisch chirurg.

Wat voor jou het beste werkt, bespreek je samen met je arts.

Als je artrose hebt, sta je er niet alleen voor. Verschillende zorgverleners kunnen je begeleiden:

• Fysiotherapeut of oefentherapeut: helpt je met oefeningen en adviezen om beter te bewegen en je spieren sterk te houden.
• Diëtist: voor aanpassingen in je dieet.
• Ergotherapeut: voor aanpassingen of hulpmiddelen.
• Podotherapeut: bij klachten aan je voeten of enkels.
• Psycholoog of maatschappelijk werker: helpt je omgaan met pijn, vermoeidheid of somberheid.

Ook zijn er speciale handenteams of pijnklinieken als je ernstige klachten hebt.